The Russian Journal of Vietnamese StudiesThe Russian Journal of Vietnamese StudiesВьетнамские исследования2618-9453Institute of China and Contemporary Asia of the RAS68398410.54631/VS.2025.94-683984PhilologyФилологияResearch ArticleSino-Vietnamese vocabulary in modern Vietnamese languageХанвьетская лексика в современном вьетнамском языкеhttps://orcid.org/0000-0002-4170-1845AndreevaValentina A.АндрееваВалентина Алексеевна
Russian Federation

Researcher

научный сотрудник

andreeva_va@iling-ran.ruInstitute of Linguistics of the Russian Academy of SciencesИнститута языкознания РАН241220259413915111062025Copyright ©; 2025, Andreeva V.A.Copyright ©; 2025, Андреева В.А.2025Andreeva V.A.Андреева В.А.https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0https://vietnamjournal.ru/2618-9453/article/view/683984

The article is devoted to the study of Sino-Vietnamese vocabulary and its functioning in the modern Vietnamese language. The article considers the structural and semantic characteristics of Sino-Vietnamese lexical units, the problem of the total number of Sino-Vietnamese vocabulary in the lexical fund of the Vietnamese language, and the reflection of its etymology in dictionaries. In the process of assimilation of borrowed Sino-Vietnamese components by the Vietnamese language, numerous semantic and structural changes occur: semantic shifts, changes in parts of speech, changes in the word-formation model. Various ways of creating new Sino-Vietnamese words in the Vietnamese language are highlighted: 1) from Sino-Vietnamese components according to the Chinese word-formation model, 2) from Sino-Vietnamese components according to the Vietnamese word-formation model, and 3) simultaneously from Sino-Vietnamese and Vietnamese components. At present, new Sino-Vietnamese vocabulary is borrowed from Chinese, created from Sino-Vietnamese and Vietnamese components, returns to active use from the periphery of the lexical fund, and participates in the formation of semantic neologisms. The relevance of the research topic is determined by the important role that Sino-Vietnamese lexemes continue to play in updating and expanding the vocabulary of the Vietnamese language.

Статья посвящена исследованию ханвьетской лексики и её функционированию в современном вьетнамском языке. Рассматриваются структурно-семантические характеристики ханвьетских лексических единиц, проблема общего количества ханвьетской лексики в лексическом фонде вьетнамского языка, отражение её этимологии в словарях. В процессе ассимиляции заимствованных ханвьетских компонентов вьетнамским языком происходят многочисленные семантические и структурные изменения: семантические сдвиги, изменение частеречной принадлежности, изменение словообразовательной модели. Выделены различные пути создания новых ханвьетских слов во вьетнамском языке: 1) из ханвьетских компонентов по китайской модели словообразования, 2) из ханвьетских компонентов по вьетнамской словообразовательной модели, 3) одновременно из ханвьетских и вьетнамских компонентов. В настоящее время новая ханвьетская лексика заимствуется из китайского языка, создаётся из ханвьетских и вьетнамских компонентов, возвращается к активному употреблению с периферии лексического фонда, участвует в образовании семантических неологизмов. Актуальность темы исследования определяется важной ролью, которую ханвьетские лексемы продолжают играть в обновлении и расширении словарного состава вьетнамского языка.

Vietnamese languagelexicologylexical borrowingsSino-Vietnamese vocabularyвьетнамский языклексикологиялексические заимствованияханвьетская лексикаМинистерство науки и высшего образования Российской ФедерацииMinistry of Science and Higher Education of the Russian FederationThe work was carried out within the framework of the research project "Languages ​​of East and Southeast Asia in a Changing World: Traditions and Modernity"Работа была проведена в рамках НИР «Языки Восточной и Юго-Восточной Азии в меняющемся мире: традиции и современность»Alves, Mark J. (2009). Loanwords in Vietnamese. Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook, ed. Martin Haspelmath and Uri Tadmor. De Gruyter Mouton, 617–637.Новый Большой вьетнамско-русский словарь: в 2 т. / Ин-т языкознания РАН; Ин-т лексикографии и энциклопедий ВАОН. М.: Вост. лит., 2012.Chu Bích Thu (2001). Một vài hướng phát triển từ vựng và vấn đề chuẩn hóa [Chu Bich Thu. Several trends of lexicological development and the question of standardization]. Ngôn ngữ [Language], 3: 9-19. (In Vietnamese)Фам Хунг Вьет. К вопросу количества китаизмов во вьетнамском языке // Мир науки, культуры, образования. 2019. № 1 (74). С. 461–462.Đỗ Hữu Châu (1999). Từ vựng – ngữ nghĩa tiếng Việt [Do Huu Chau. Vocabulary and semantics of the Vietnamese language]. Hà Nội, NXB Giáo dục. 310 tr. (In Vietnamese)Alves M.J. Loanwords in Vietnamese. In: Loanwords in the World’s Languages: A Comparative Handbook / ed. Martin Haspelmath, Uri Tadmor. De Gruyter Mouton, 2009. P. 617–637.Hoàng Dân (2007). Sổ tay từ ngữ Việt Nam [Hoang Dan. Vietnamese vocabulary handbook]. Hà Nội, NXB Thanh Niên. 339 tr. (In Vietnamese)Chu Bích Thu. Một vài hướng phát triển từ vựng và vấn đề chuẩn hóa [Тю Бить Тху. Некоторые направления в развитии лексики и вопросы стандартизации] // Ngôn ngữ [язык]. 2001. Số 3. Tr. 9–19. (На вьет. яз.)Hoàng Phê (2007). Từ điển tiếng Việt [Hoang Phe. Vietnamese Dictionary]. Trung tâm từ điển học (Vietlex) [Center for Lexicography (Vietlex)]. Nxb Đà Nẵng. 1866 tr.Đỗ Hữu Châu. Từ vựng – ngữ nghĩa tiếng Việt [До Хыу Тяу. Лексика и семантика вьетнамского языка]. Hà Nội, NXB Giáo dục, 1999. 310 tr. (На вьет. яз.)Hoàng Hoài Thương (2019). Một số hiện tượng ngữ nghĩa của từ Hán Việt trong tiếng Việt hiện đại [Hoang Hoai Thuong. Some semantic featureres of Sino Vietnamese word]. Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục [Journal of Social Sciences, Humanities and Education], 9(1): 61-66. (In Vietnamese)Hoàng Dân. Sổ tay từ ngữ Việt Nam [Хоанг Зан. Справочник по вьетнамской лексике]. Hà Nội, NXB Thanh Niên, 2007. 339 tr. (На вьет. яз.)Lang Linh (2022). Các nghiên cứu thống kê về số lượng từ mượn trong tiếng Việt [Lang Linh. Statistical studies on the number of borrowed words in Vietnamese]. Lược Sử Tộc Việt, December 06. URL: https://luocsutocviet.com/2022/12/06/604-cac-nghien-cuu-thong-ke-ve-so-luong-tu-muon-trong-tieng-viet/Hoàng Phê (chủ biên). Từ điển tiếng Việt [Хоанг Фе (ред.). Словарь вьетнамского языка] / Trung tâm từ điển học (Vietlex) [Центр лексикографии (Vietlex)]. Nxb Đà Nẵng, 2007. 1866 tr. (На вьет. яз.)Lê Đình Khẩn (2002). Từ vựng gốc Hán trong tiếng Việt [Le Dinh Khan. Vocabulary of Chinese origin in Vietnamese]. NXB Đại học Quốc Gia TP Hồ Chí Minh. 420 tr. (In Vietnamese)Hoàng Hoài Thương. Một số hiện tượng ngữ nghĩa của từ Hán Việt trong tiếng Việt hiện đại [Хоанг Хоай Тхыонг. Некоторые семантические феномены ханвьетских слов в современном вьетнамском языке] // Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục [Журнал социальных и гуманитарных наук и образования]. 2019. Tập 9. Số 1. Tr. 61–66. (На вьет. яз.)Lê Xuân Thại (1990). Xung quanh vấn đề dạy và học từ ngữ Hán Việt [Le Xuan Thai. On the teaching and learning of the Sino-Vietnamese words]. Ngôn ngữ [Language], 4: 14-18. (In Vietnamese)Lang Linh. Các nghiên cứu thống kê về số lượng từ mượn trong tiếng Việt [Ланг Линь. Статистические исследования количества заимствованных слов во вьетнамском языке]. Lược Sử Tộc Việt [Краткая история вьетнамского этноса]. 06.12.2022. URL: https://luocsutocviet.com/2022/12/06/604-cac-nghien-cuu-thong-ke-ve-so-luong-tu-muon-trong-tieng-viet/ (На вьет. яз.)Nguyễn Đức Tồn (2001). Cách nhận diện và phân biệt từ thuần Việt với từ Hán Việt [Nguyen Duc Ton. Identification and distinction of pure Vietnamese words and Sino-Vietnamese words]. Ngôn ngữ [Language], 2: 45-50. (In Vietnamese)Lê Đình Khẩn. Từ vựng gốc Hán trong tiếng Việt [Ле Динь Кхан. Лексика китайского происхождения во вьетнамском языке]. NXB Đại học Quốc Gia TP Hồ Chí Minh, 2002. 420 tr. (На вьет. яз.)Nguyễn Hoàng Anh (2015). Phong cách từ Hán Việt và việc sử dụng chúng [Nguyen Hoang Anh. Connotations and uses of Sino-Vietnamese words]. Ngôn ngữ và đời sống [Language and life], 3: 70-76. (In Vietnamese)Lê Xuân Thại. Xung quanh vấn đề dạy và học từ ngữ Hán Việt [Ле Суан Тхай. К вопросу о преподавании и изучении ханвьетской лексики] // Ngôn ngữ [Язык]. 1990. Số 4. Tr. 14–18. (На вьет. яз.)Nguyễn Lân (1989). Từ điển từ và ngữ Hán Việt [Nguyen Lan. Dictionary of Sino-Vietnamese words and phrases]. Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh. 865 tr.Nguyễn Đức Tồn. Cách nhận diện và phân biệt từ thuần Việt với từ Hán Việt [Нгуен Дык Тон. Способ установления различия между исконно вьетнамскими и ханвьетскими словами] // Ngôn ngữ [Язык]. 2001. Số 2. Tr. 45–50. (На вьет. яз.)Nguyễn Ngọc Trâm (2000). Từ Hán Việt trong sự phát triển từ vựng tiếng Việt giai đoạn hiện nay [Nguyen Ngoc Tram. Sino-Vietnamese words in the current development of Vietnamese vocabulary]. Ngôn ngữ [Language], 5: 16-29. (In Vietnamese)Nguyễn Hoàng Anh. Phong cách từ Hán Việt và việc sử dụng chúng [Нгуен Хоанг Ань. Коннотации и использование ханвьетских слов] // Ngôn ngữ và đời sống [Язык и жизнь]. 2015. Số 3. Tr. 70–76. (На вьет. яз.)Nguyễn Tài Cẩn (2000). Nguồn gốc và quá trình hình thành cách đọc Hán Việt [Nguyen Tai Can. The origin and process of forming the Sino-Vietnamese reading]. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. 350 tr. (In Vietnamese)Nguyễn Lân. Từ điển từ và ngữ Hán Việt [Нгуен Лан. Словарь ханвьетских слов и выражений]. Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh, 1989. 865 tr. (На вьет. яз.)Nguyễn Tài Cẩn (1975). Ngữ pháp tiếng Việt [Nguyen Tai Can. Vietnamese Grammar]. NXB Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội. 397 tr. (In Vietnamese)Nguyễn Ngọc Trâm. Từ Hán Việt trong sự phát triển từ vựng tiếng Việt giai đoạn hiện nay [Нгуен Нгок Чам. Ханвьетские слова в развитии лексики вьетнамского языка на современном этапе] // Ngôn ngữ [Язык]. 2000. Số 5. Tr. 16–29. (На вьет. яз.)Nguyễn Thiện Giáp (1999). Từ vựng học tiếng Việt [Nguyen Thien Giap. Lexicology of Vietnamese language]. NXB Giáo dục, Hà Nội. 339 tr. (In Vietnamese)Nguyễn Tài Cẩn. Nguồn gốc và quá trình hình thành cách đọc Hán Việt [Нгуен Тай Кан. Происхождение и процесс формирования ханвьетского чтения]. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000. 350 tr. (На вьет. яз.)Nguyễn Văn Khang (2013). Từ ngoại lai trong tiếng Việt [Nguyen Van Khang. Foreign words in Vietnamese]. NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh. 464 tr. (In Vietnamese)Nguyễn Tài Cẩn. Ngữ pháp tiếng Việt [Нгуен Тай Кан. Грамматика вьетнамского языка]. Hà Nội: NXB Đại học và trung học chuyên nghiệp, 1975. 397 tr. (На вьет. яз.)Nguyễn Văn Tu (1968). Từ vựng học tiếng Việt hiện đại [Nguyen Van Tu. Lexicology of modern Vietnamese language]. NXB Giáo dục, Hà Nội. 303 tr. (In Vietnamese)Nguyễn Thiện Giáp. Từ vựng học tiếng Việt [Нгуен Тхиен Зяп. Лексикология вьетнамского языка]. Hà Nội: NXB Giáo dục, 1999. 339 tr. (На вьет. яз.)Nhữ Thành (1977). Nhận xét về ngữ nghĩa của từ Hán Việt [Nhu Thanh. Comments on the semantics of Sino-Vietnamese words]. Ngôn ngữ [Language], 2: 15-25. (In Vietnamese)Nguyễn Văn Khang. Từ ngoại lai trong tiếng Việt [Нгуен Ван Кханг. Иностранные слова во вьетнамском языке]. NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2013. 464 tr. (На вьет. яз.)Novyj Bol'shoj v'etnamsko-russkij slovar': v 2 t. [New Comprehensive Vietnamese-Russian Dictionary: in 2 volumes]. In-t yazykoznaniya RAN; In-t leksikografii i enciklopedij VAON. Moscow, Vost. lit., 2012. Т. 1: 1276 p., Т. 2: 1270 p.Nguyễn Văn Tu. Từ vựng học tiếng Việt hiện đại [Нгуен Ван Ту. Лексикология современного вьетнамского языка]. Hà Nội: NXB Giáo dục, 1968. 303 tr. (На вьет. яз.)Phạm Hùng Việt (2019) . K voprosu kolichestva kitaizmov vo v'etnamskom yazyke [Pham Hung Viet. On the issue of the number of Sinicisms in the Vietnamese language] // Mir nauki, kul'tury, obrazovaniya [The world of science, culture and education], 1(74): 461-462. (In Russian)Nhữ Thành. Nhận xét về ngữ nghĩa của từ Hán Việt [Ньи Тхань. Замечания о семантике ханвьетских слов] // Ngôn ngữ [Язык]. 1977. Số 2. Tr. 15–25. (На вьет. яз.)Phạm Ngọc Hàm, Lê Thị Thu Hoài (2023). Một số biến đổi của từ góc Hán trong tiếng Việt [Pham Ngoc Ham, Le Thi Thu Hoai. Some variations of the Chinese origin words in Vietnamese]. Ngôn ngữ [Language], 4: 3-9. (In Vietnamese)Phạm Ngọc Hàm, Lê Thị Thu Hoài. Một số biến đổi của từ góc Hán trong tiếng Việt [Фам Нгок Хам, Ле Тхи Тху Хоай. Некоторые трансформации слов китайского происхождения во вьетнамском языке] // Ngôn ngữ [Язык]. 2023. Số 4. Tr. 3–9. (На вьет. яз.)Phan Ngọc (1992). Mẹo giải nghĩa từ Hán Việt [Phan Ngoc. Tips for interpreting Sino-Vietnamese words]. NXB Đà Nẵng. 256 tr. (In Vietnamese)Phan Ngọc. Mẹo giải nghĩa từ Hán Việt [Фан Нгок. Правила толкования значения ханвьетских слов]. NXB Đà Nẵng, 1992. 256 tr. (На вьет. яз.)Phan Văn Các (2001). Từ điển từ Hán Việt [Phan Van Cac. Sino-Vietnamese Dictionary]. Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh. 513 tr. (In Vietnamese)Phan Văn Các. Từ điển từ Hán Việt [Фан Ван Как. Словарь ханвьетских слов]. Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh, 2001. 513 tr. (На вьет. яз.)Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng [Dictionary of Sino-Vietnamese everyday usage elements]. Viện ngôn ngữ học [Institute of Linguistics]. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội. Hà Nội, 1991. 492 tr. (In Vietnamese)Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng [Словарь употребительных ханвьетских элементов] / Viện ngôn ngữ học [Институт языкознания]. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1991. 492 tr. (На вьет. яз.)Từ ngữ Hán Việt: Tiếp nhận và sáng tạo (2018). Phạm Hùng Việt, Nguyễn Hoàng Anh, Trịnh Thị Hà, Nguyễn Thị Huyền, Nguyễn Thị Tân, Lê Xuân Thại, Lý Toàn Thắng, Dương Thị Thu Trà [Pahm Hung Viet, Nguyen Hoang Anh, Trinh Thi Ha, Nguyen Thi Huyen, Nguyen Thi Tan, Le Xuan Thai, Ly Toan Thang, Duong Thi Thu Tra. Sino-Vietnamese vocabulary: Reception and creation]. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội. 392 tr. (In Vietnamese)Từ ngữ Hán Việt: Tiếp nhận và sáng tạo / Phạm Hùng Việt, Nguyễn Hoàng Anh, Trịnh Thị Hà, Nguyễn Thị Huyền, Nguyễn Thị Tân, Lê Xuân Thại, Lý Toàn Thắng, Dương Thị Thu Trà. [Ханвьетская лексика: принятие и творчество / Фам Хунг Вьет, Нгуен Хоанг Ань, Чинь Тхи Ха, Нгуен Тхи Хюйен, Нгуен Тхи Тан, Ле Суан Тхай, Ли Тоан Тханг, Зыонг Тхи Тху Ча]. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội, 2018. 392 tr. (На вьет. яз.)Võ Thị Mai Hoa (2019). Biến thể từ Hán Việt trong tiếng Việt [Vo Thi Mai Hoa. Sino-Vietnamese variants in Vietnamese]. Tạp chí Khoa học – Đại học Huế: Xã hội Nhân văn [Journal of Science Hue University: Social Sciences and Humanities], 128(6A): 91-101. (In Vietnamese)Võ Thị Mai Hoa. Biến thể từ Hán Việt trong tiếng Việt [Во Тхи Май Хоа. Варианты ханвьетских слов во вьетнамском языке] // Tạp chí Khoa học – Đại học Huế: Xã hội Nhân văn [Научный журнал Университета Хюэ: социальные и гуманитарные науки]. 2019. Tập 128. Số 6A. Tr. 91–101. (На вьет. яз.)