The Russian Journal of Vietnamese StudiesThe Russian Journal of Vietnamese StudiesВьетнамские исследования2618-9453Institute of China and Contemporary Asia of the RAS67756010.54631/VS.2025.91-677560Scientific researchesНаучные исследованияResearch ArticleThe Perception of V. Nabokov’s Novel “Lolita” in VietnamВосприятие романа В. В. Набокова «Лолита» во ВьетнамеDoThi HuongДоТхи Хыонг
Russian Federation

Ph.D. (Philology)

к. филол. н.

huongvhnnvvh@gmail.comInstitute of Literature, Vietnam Academy of Social SciencesИнститут литературы, Вьетнамская академия общественных наук08042025911211342303202531032025Copyright ©; 2025, Do H.T.Copyright ©; 2025, До Х.Т.2025Do H.T.До Х.Т.https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0https://vietnamjournal.ru/2618-9453/article/view/677560

Based on the analysis of sources and journalistic materials, the article examines the effect produced by V. Nabokov’s novel “Lolita” in Vietnam and its influence on such aspects of the country’s literary life as literary translation, literary criticism and the work of Vietnamese writers. The article argues that in all countries where the novel “Lolita” was distributed, it became a sensation that stirred up the public, and Vietnam, where V. Nabokov’s work was published in 2012, is no exception in this regard.

На основе анализа источников и публицистических материалов в статье рассматривается бурная реакция общественности на перевод и публикацию в 2012 г. романа В. В. Набокова «Лолита» во Вьетнаме, проявившаяся, прежде всего, в спорах о качестве и точности перевода. Кроме того, в статье рассказывается об истории перевода произведений Владимира Набокова на вьетнамский язык. Отдельно освещается вопрос влияния романа «Лолита» на литературное творчество городских писателей Южного Вьетнама в 1954–1975 гг.

LolitaV. Nabokovtranslation studiesVietnamese literatureliterature of South Vietnam in 1954–1975ЛолитаВ. В. Набоковпереводоведениевьетнамская литературалитература Южного Вьетнама в 1954–1975 гг.“Lolita” và những kiệt tác đến muộn [“Lolita” and Late Masterpieces] (2012). Thanh nien, March 19. URL: https://thanhnien.vn/lolita-va-nhung-kiet-tac-den-muon-18570856.htmBộ giáo dục và Đào tạo. Cục xuất bản, in và phát hành [Министерство образования и подготовки кадров. Департамент издательского дела, полиграфии и распространения печатной продукции]. URL: https://ppdvn.gov.vn/web/guest/tra-cuu-luu-chieu?query=Lolita&id_nxb=-1&bat_dau=&ket_thuc=. 20/2/2024 (дата обращения 20.02.2024).Bộ giáo dục. Cục xuất bản, in và phát hành [Ministry of Education and Personnel Training. Department of Publishing, Printing and Distribution of Printed Materials]. Retrieved on 20.02.2024 from URL: https://ppdvn.gov.vn/web/guest/tra-cuu-luu-chieu?query=Lolita&id_nxb=-1&bat_dau=&ket_thuc=.Đỗ Thị Hường. V.Nabokov và sự lựa chọn ngôn ngữ trong sáng tác văn chương [До Тхи Хыонг. В. Набоков и выбор языка в литературном творчестве] //Văn nghệ Quân đội [Военное искусство]. Số 4/2021. Tr. 112–116.Đỗ Thị Hường (2021). V.Nabokov và sự lựa chọn ngôn ngữ trong sáng tác văn chương [Do Thi Huong. V. Nabokov and the Choice of Language in Literary Creativity]. Văn nghệ Quân đội, 4: 112–116.Hiền Trang. Nabokov, một thế giới riêng và một nỗi đau riêng [Хиен Чанг. Набоков, его мир и его боль] // Tạp chí Tia sáng [Луч cвета]. 07.03.2020.Hiền Trang (2020). Nabokov, một thế giới riêng và một nỗi đau riêng [Hien Trang. Nabokov, a private world and a private pain]. Tạp chí Tia sáng, March 7.Lam Điền. “Lolita” trở lại cùng câu chuyện dịch thuật [Лам Диен. “Лолита” и вопросы переводческого искусства.] // Tuổi trẻ. 20.04.2015. URL: https://tuoitre.vn/lolita-tro-lai-cung-cau-chuyen-dich-thuat-736151.htmLam Điền (2015). “Lolita” trở lại cùng câu chuyện dịch thuật [Lam Điền.“Lolita” Returns with the History of Translation]. Tuổi trẻ, April 20. URL: https://tuoitre.vn/lolita-tro-lai-cung-cau-chuyen-dich-thuat-736151.htmLam Thu. “Tiếng cười trong bóng tối” của Nabokov đến Việt Nam [Лам Тху. «Смех в темноте» Набокова во Вьетнаме] // VnExpress. 03.12.2014. URL: https://vnexpress.net/tieng-cuoi-trong-bong-toi-cua-nabokov-den-viet-nam-3115578.htmlLam Thu (2014). “Tiếng cười trong bóng tối” của Nabokov đến Việt Nam [Nabokov’s “Laughter in the Dark” in Vietnam]. VnExptess, December 3. URL: https://vnexpress.net/tieng-cuoi-trong-bong-toi-cua-nabokov-den-viet-nam-3115578.html“Lolita” và những kiệt tác đến muộn [«Лолита» и поздние шедевры] // Thanh nien [Молодёжь]. 19.03.2012. URL: https://thanhnien.vn/lolita-va-nhung-kiet-tac-den-muon-18570856.htmMi Ly (2015) “Lolita” không gây chấn động ở Việt Nam – lỗi của ai [Whose fault is it that Lolita didn’t create a stir in Vietnam?]. VTV, April 19. URL: https://vtv.vn/van-hoa-giai-tri/lolita-khong-gay-chan-dong-o-viet-nam-loi-cua-ai-20150421191706638.htmMi Ly. “Lolita” không gây chấn động ở Việt Nam - lỗi của ai [Ми Ли. Чья вина в том, что “Лолита” не вызвала ажиотажа во Вьетнаме?] // VTV.19.04.2015. URL: https://vtv.vn/van-hoa-giai-tri/lolita-khong-gay-chan-dong-o-viet-nam-loi-cua-ai-20150421191706638.htm.Nabokov, V. (1989). Tình một thuở. Từ Trí dịch [Love in the Past, Tu Tri transl.]. Nxb. Đồng Nai.Nabokov V. Lolita. Dương Tường dịch [Набоков В. Лолита. Пер. Зыонг Тыонга]. Hà Nội: Nxb. Nhã Nam; Hội Nhà văn, 2012.Nabokov, V. (2000). Tiếng cười trong bóng tối. Nguyễn Thị Kim Hiền dịch [Laughter in the Dark, Nguyễn Thị Kim Hiền transl.]. Hà Nội: Nxb. Văn học.Nabokov V. Lolita. Thiên Lương dịch. [Набоков В. Лолита. Пер. Тхиен Лыонга]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. ANDI, 2014.Nabokov, V. (2012). Lolita. Dương Tường dịch [Duong Tuong transl.]. Hà Nội: Nxb. Nhã Nam; Hội Nhà văn.Nabokov V. Lửa nhạt. Vân Hà dịch [Набоков В. Бледный огонь. Пер. Ван Ха]. Hà Nội: Nxb. Dân trí, 2023.Nabokov, V. (2014). Lolita. Thiên Lương dịch [Thien Luong transl.]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb ANDI.Nabokov V. Mashenka. Thiên Lương dịch [Набоков В. Машенька. Пер. Тхиен Лыонга]. Tp. Hồ Chí Minh: ANDI; Hà Nội: Nxb. Văn học, 2019.Nabokov, V. (2014a). Tiếng cười trong bóng tối. Đặng Xuân Thảo dịch [Laughter in the Dark, Dang Xuan Thao transl.]. Hà Nội: Nxb. Nhã Nam; Nxb Văn học.Nabokov V. Mây, hồ, tháp. Thiên Lương dịch [Набоков В. Облако, озеро, башня. Пер. Тхиен Лыонга]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học, 2017.Nabokov, V. (2016). Mỹ nhân Nga. Thiên Lương dịch [Russian Beauty, Thien Luong transl.]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học.Nabokov V. Mỹ nhân Nga, Thiên Lương dịch. [Набоков В. Русская красавица. Пер. Тхиен Лыонга]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học, 2016.Nabokov, V. (2017). Mây, hồ, tháp. Thiên Lương dịch [Clouds, lakes, towers, Thien Luong transl.]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học.Nabokov V. Những thứ trong suốt. Thiên Lương dịch [Набоков В. Прозрачные вещи. Пер. Тхиен Лыонга]. Tp. Hồ Chí Minh: ANDI; Hà Nội: Nxb. Văn học, 2020.Nabokov, V. (2017a). Pnin. Thiên Lương dịch [Thien Luong transl.]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học.Nabokov V. Nói đi, ký ức. Orkid dịch [Набоков В. Память, говори! Пер. Оркид]. Hà Nội: Nxb. Dân trí, 2022.Nabokov, V. (2018). Thanh âm. Thiên Lương dịch [Sounds, Thien Luong transl.]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học.Nabokov V. Phòng thủ Luzhin. Thiên Lương dịch [Набоков В. Защита Лужина. Пер. Тхиен Лыонга]. Tp. Hồ Chí Minh: ANDI; Hà Nội: Nxb. Văn học, 2019a.Nabokov, V. (2019). Mashenka. Thiên Lương dịch [Thien Luong transl.]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Văn học.Nabokov V. Pnin. Thiên Lương dịch [Набоков В. Пнин. Пер. Тхиен Лыонга]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks: Nxb. Văn học, 2017a.Nabokov, V. (2019a). Phòng thủ Luzhin. Thiên Lương dịch [Luzhin’s Defense, Thien Luong transl.]. Tp. Hồ Chí Minh: ANDI; Hà Nội: Nxb. Văn học.Nabokov V. Thanh âm. Thiên Lương dịch [Набоков В. Звуки. Пер. Тхиен Лыонга]. Hà Nội: Nxb. Zenbooks; Nxb. Hội nhà văn, 2018.Nabokov, V. (2020). Những thứ trong suốt. Thiên Lương dịch [Transparent Things, Thien Luong transl.]. Tp. Hồ Chí Minh: ANDI; Hà Nội: Nxb. Văn học.Nabokov V. Tiếng cười trong bóng tối. Đặng Xuân Thảo dịch. [Набоков В. Смех в темноте. Пер. Данг Суан Тхао]. Hà Nội: Nxb. Nhã Nam; Nxb Văn học, 2014a.Nabokov, V. (2022). Nói đi, ký ức. Orkid dịch [Speak, Memory, Orkid transl.]. Hà Nội: Nxb Dân trí.Nabokov V. Tiếng cười trong bóng tối. Nguyễn Thị Kim Hiền dịch. [Набоков В. Смех в темноте. Пер. Нгуен Тхи Ким Хиен]. Hà Nội: Nxb. Văn học, 2000.Nabokov, V. (2023). Lửa nhạ. Vân Hà dịch. [Pale Fire, Van Ha transl.]. Hà Nội: Nxb. Dân trí.Nabokov V. Tình một thuở. Từ Trí dịch. [Набоков В. Любовь в прошлом. Перевод Ты Чи]. Nxb. Đồng Nai, 1989.Nguyễn Thị Bình, Đoàn Ánh Dương (2013). Phân tâm học trong tiểu thuyết đô thị miền Nam: trường hợp Thanh Tâm Tuyền [Psychoanalysis in the Urban Novel of the South: The Example of Thanh Tam Tuyen]. Nghiên cứu Văn học, 2: 54–75.Nguyễn Thị Bích. Hệ thống biểu tượng trong tiểu thuyết “Lolita” của Vladimir Nabokov. [Нгуен Тхи Бить. Система символов в романе “Лолита” Владимира Набокова.] // Giáo dục Nghệ thuật [Образование и искусство]. 17/2016. Tr. 102–105.Nguyễn Thị Hoàng (1969). Vòng tay học trò [Nguyen Thi Hoang. In the Embrace of a Student]. Sài Gòn: Nxb. Thái Phương.Nguyễn Thị Bình, Đoàn Ánh Dương. Phân tâm học trong tiểu thuyết đô thị miền Nam: trường hợp Thanh Tâm Tuyền [Нгуен Тхи Бинь, Доан Ань Зыонг. Психоанализ в городском романе Юга: пример Тхань Там Туена] // Nghiên cứu Văn học [Литературные исследования]. 2013. Số 2. Tr. 54–75.Phạm Chu Sa (2013). Thẩm định tác phẩm văn học [Pham Chu Sa. Literary appraisal]. Pháp luật, January 29. URL: https://web.archive.org/web/20130129013605/http://phapluattp.vn/20130127010221458p1021c1087/tham-dinh-tac-pham-van-hoc.htmNguyễn Thị Hoàng. Vòng tay học trò [Нгуен Тхи Хоанг. В объятиях ученика]. Sài Gòn: Nxb. Thái Phương, 1969.Phạm Gia Lâm (2012). Sự tiếp nhận tiểu thuyết Lolita của V.Nabokov những khía cạnh văn hóa [Cultural aspects of the reception of V.Nabokov's novel Lolita]. Nghiên cứu Văn học, 3: 91–102.Phạm Chu Sa. Thẩm định tác phẩm văn học [Фам Тю Ша. Колонка литературного критика] // Pháp luật [Закон]. 29.01.2013. URL: https://web.archive.org/web/20130129013605/http://phapluattp.vn/20130127010221458p1021c1087/tham-dinh-tac-pham-van-hoc.htmPhạm Thị Phương (2010). Văn học Nga tại đô thị miền Nam 1954–1975 [Pham Thi Phuong. Russian Literature in the Cities of South Vietnam in 1954–1975]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. Đại học Sư phạm.Phạm Thị Phương. Văn học Nga tại đô thị miền Nam 1954–1975 [Фам Тхи Фыонг. Русская литература в городах Южного Вьетнама в 1954–1975 гг.]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. Đại học Sư phạm, 2010.Thanh Nam (1968). Mấy mùa thương đau [Long Grief]. Sài Gòn: Nxb. Miền Nam.Phạm Gia Lâm. Sự tiếp nhận tiểu thuyết Lolita của V.Nabokov những khía cạnh văn hóa [Фам Зя Лам. Восприятие романа «Лолита» В. Набокова через призму культурных аспектов] // Nghiên cứu Văn học [Литературные исследования]. Số 3/2012. Tr. 91–102.Võ Bảo Trâm (2017). Bửu Ý nhìn lại đời sống văn học miền Nam giai đoàn từ 1954-1975 [Vo Bao Tram. Buu Y on the Literary Life of the South in 1954–1975]. Sông Hương, April 30. URL: http://tapchisonghuong.com.vn/hue/p0/c107/n25459/Buu-Y-nhin-lai-do-i-so-ng-van-hoc-mien-Nam-giai-doan-tu-1954-1975.htmlThanh Nam. Mấy mùa thương đau [Тхань Нам. Неутихающая боль.]. Sài Gòn: Nxb. Miền Nam, 1968.Võ Hồng (2003). Tuyển tập. [Vo Hong. Selected Works]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. Văn nghệ.Võ Bảo Trâm. Bửu Ý nhìn lại đời sống văn học miền Nam giai đoàn từ 1954–1975 [Во Бао Чам. Быу И о литературной жизни Юга в 1954–1975 гг.] // Sông Hương. 30.04.2017. URL: http://tapchisonghuong.com.vn/hue/p0/c107/n25459/Buu-Y-nhin-lai-do-i-so-ng-van-hoc-mien-Nam-giai-doan-tu-1954-1975.htmlVõ Hồng. Tuyển tập [Во Хонг. Избранные произведения]. Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. Văn nghệ, 2003.